KulturaLjudinajnovijeZabavna Lola

Meri Šeli: Mlada žena koja je stvorila Frankenštajna i modernu naučnu fantastiku

Otkrijte priču o mladoj ženi koja je stvorila Frankenštajna, prvi roman naučne fantastike.

Prevela: Maja Dropić

domestika.org

Foto: domestica.org

Frankenštaj pripada skupu klasičnih čudovišta na koje pomislimo kada neko spomene horor. Ono što ga je učinilo još poznatijim jeste interpretacija Borisa Karlofa u filmu koji je producirao Džejms Vejl.

Ovo stvorenje je protagonista romana Frankenštajn ili Moderni Prometej, koji se smatra prvim modernim romanom naučne fantastike, kako zbog zapleta, tako i zbog tema kojima se bavi.

Ipak, nije samo zaplet ono što je ostavilo utisak na društvo devetnaestog vijeka i nastavlja utisak ostavljati od danas. Za to je zaslužna osoba iza kreacije: osamnaestogodišnja Meri Šeli. Otkrijte njenu fascinantnu priču u nastavku teksta.

Turbulentno djetinjstvo i adolescencija

Meri je rođena 1797. godine u Engleskoj, a njena majka, filozof i borac za ženska prava, Meri Volstonkraft, umrla je mjesec dana nakon poroda. Smrt majke ostavila je njenog oca, filozofa, političara, romanopisca i prvog zagovornika anarhističke ideologije, Vilijama Godvina, zaduženim za njeno obrazovanje.

Ono je, iako neformalno i haotično, bilo bogato i široko. Problem je nastao kada je njen otac oženio Meri Džejn Klermont, sa kojom Meri Šeli nikada nije imala dobar odnos. Ovo je unijelo napetost u porodični život.

Sve ovo doprinijelo je odluci da Meri, kada je imala samo šesnaest godina započe ljubavnu vezi sa poznatim pjesnikom Persijem Buše Šeli, 1814. godine. Ona je sa Persijem, koji je bio oženjen, pobjegla, te su godinu dana putovali Evropom i živjeli u „slobodnoj ljubavi“.

Kada su se vratili u Englesku Meri je bila trudna, te ih je tadašnje puritansko društvo odbacilo. Živjeli su od prihoda Persijeve porodice, te su se vjenčali 1816. godine, nakon što je prva gospođa Šeli počinila samoubistvo.

Portret Percy Bysshe Shelley (1819) by Curran

Tada je život nanio Meri tragičan udarac, koji ona nikada nije preboljela i koji će joj, nažalost, biti nanijet više puta: smrt prijevremeno rođene ćerke. Nedaće i haotičan život doprinijeli su tome da Meri oboli od depresije. Upravo tokom ovog turbulentnog vremena u njenom životu, nastalo je najpoznatije čudovište u istoriji.

Sve je počelo jedne olujne noći

U maju 1816. godine, par je odlučio ljeto provesti u švajcarskom selu nazvanom Koloni, u vili Diodati sa društvom koje je uključivalo poznatog pjesnika, lorda Bajrona i Merijinu polusestru.

Obala Ženevskog jezera trebala je biti idealan bijeg od stvanog života i način da se ljeto provede u dobrom rapoloženju. Međutim, te godine vrijeme je bilo užasno, kiša ih je danima držala zatvorene u kući. Tada su odlučili da vrijeme ubiju pričama o duhovima.

Fotografija vile Diodati lorda Byrona, Robert Grassi.

Jedne noći Bajronu je sinula ideja: svaka osoba će napisati horor priču koja će uplašiti i šokirati ostale. Ovo nije bilo lako za Meri, nije mogla da smisli priču i postajala je nervozna. U nekom trenutku ona i Bajron su razgovarali o porijeklu života, eksperimentima koji su se trenutno vodili, ograničenjima nauke i ideji o oživljavanju leša.

Ovaj razgovor je ostavio takav utisak na Šeli da nije mogla zaspati to veče. Ona je tvrdila da je njen um stvorio viziju „blijedog učenika prokletih umjetnosti koji kleči pored stvari koju je stvorio“. Slike su bile toliko životopisne da se čak i ona zgrozila. Te noći, Frankenštajnovo čudovište oživjelo je u njenom nemirnom umu.

Boris Karloff pojavljuje se u promotivnom kadru za film ‘Nevjesta Frankensteina’ (1935)

Živ je!

Meri Šeli bila je opsjednuta tom idejom. Odmah je počela da piše svoju priču, nastojeći da čitaoce prestraši onoliko koliko su nju preplašile vlastite vizije prethodne noći.

Svi znaju zaplet priče. Naučnik Viktor Frankenštajn, student medicine, prkosi zakonima prirode i pokušava da oživi stvorenje sastavljeno od dijelova različitih leševa. On oživljava stvorenje nespecifikovanim naučnim procesom (iako se energija oluje spominje više puta, Šeli nikada nije pisala o upotrebi električne energije).

Pročitaj još

Od iste osobe

Najnovije