Ristić je naveo da je spisak srpske djece nastao u “Zavodu za gluhonijemu djecu” u Zagrebu u okviru “akcije Diane Budisavljević” i danas je prvi put predstavljen javnosti.
Prema njegovim riječima, taj spisak sadrži imena i prezimena djece, njihovih roditelja, datum i naziv logora iz kojeg su spasena, kao i starosnu dob i identitet hrvatskih usvojilaca.
Ristić je naveo da je ovaj spisak djece nastao u drugoj polovini 1942. godine nakon Bitke na Kozari, te da je riječ o prvorazrednom istorijskom izvoru do sada nepoznatom javnosti za koji se smatralo da je nestao tokom Drugog svjetskog rata.
“Mi sada prvi put živoj deci, koja su sada ljudi u dubokoj starosti i koja još tragaju za svojim identitetom, kao i njihovim potomcima, možemo da ponudimo podatak koji je njihov stvarni identitet”, rekao je Ristić na konferenciji za novinare.
Spisak je u Muzej žrtava genocida stigao prošle godine i to je prvorazredni istorijski izvor za koga se smatralo da je uništen još tokom Drugog svjetskog rata, a Ristić nije želio da otkrije kako je Muzej došao do njega.
“Za njim smo tragali izuzetno dugo. Uspeli da dođemo do njega uz ogromnu podršku državnih organa Srbije. Bio je van nacionalne teritorije i donet je na nacionalnu teritoriju”, rekao je Ristić.
Od više hiljada artefakata koji svjedoče o zločinima nad Srbima, ali i drugim narodima u Drugom svjetskom ratu, koje je Muzej žrtava genocida danas predstavio javnosti podovom Dana sjećanja na žrtve Holokausta, genocida i drugih zločina, su i naušnice srpske djevojčice sa spiska Radmile Radonjić.
Ristić je naveo da je dvogodišnja Radmila bila spasena, ali u tako lošem stanju nakon zlostavljanja u ustaškom logoru da je preminula.
Danas je predstavljeno i oružje hrvatskih ustaša za likvidaciju Srba i drugih zatočenika u Jasenovcu i Jastrebarskom, među kojima je “srbosjek”, koji je sada jedini takav primjerak na tlu Srbije, bodež čuvenih ustaških zločinaca iz Jastrebarskog – braće Javor, kao i cigla iz “Bačić ciglane” – epicentra Jasenovačkog gubilišta, koju je prošle godine muzeju poklonio Njegovo preosveštenstvo episkop pakrački Jovan.
Predstavljen je i veliki broj primjeraka prepiske iz logora u kojima su bili zatočeni oficiri Jugoslovenske vojske, kao i drugi artefakti, među kojima je kompletna arhivska građa sa prve državne komemoracije Kragujevačkim žrtvama, organizovane u Londonu novembra 1942. godine.
Među pribavljenim artefaktima je Izvještaj o zločinu ustaša u istočnoj Hercegovini – u jednom selu kod Gacka, gdje su ustaše precizno navele datum i mjesto zločina, način ubijanja, a nabrojani su i svi pripadnici jedinice koja ga je počinila.
“Izveštaj je nabavljen iz Kanade. Svi pripadnici ustaške jedinice bili su muslimani”, naveo je Ristić i dodao da je riječ o izvještaju ustaškog oficira koji je detaljno opisao masakr nad srpskim civilima počinjen početkom ljeta 1941. u jednom selu u Hercegovini.
On je istakao da će građa, koje je prošle godine pribavljeno više nego u prethodnih 30 godina od osnivanja Muzeja, biti korištena i za izlaganje i za istraživače.
Diana Budisavljević bila je humanitarka austrijskog porijekla, udata za ljekara srpske nacionalnosti u Zagrebu, koja je tokom Drugog svjetskog rata spasila više od 10.000 djece iz ustaških logora smrti u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj.
Djeca koju je pokušavala da spasi su bila uglavnom srpske nacionalnosti sa područja u kojima je Nezavisna Država Hrvatska vršila genocid nad Srbima.
Diana Budisavljević je vodila je kartoteku o djeci, s nadom da bi jednoga dana ona mogla biti vraćena svojim biološkim porodicama, ali joj je po nalogu Ministarstva socijalne politike Hrvatske 28. maja 1945. godine ta dokumentacija oduzeta.
Preuzeto sa: banjaluka.net
