Više od jednog vijeka nakon što je “Titanik” potonuo na dno Atlantskog okeana, jedan detalj ne prestaje da izaziva čuđenje onih koji posmatraju snimke olupine: flaše šampanjca koje su ostale potpuno netaknute.
Olupina krije jednu neobičnu naučnu misteriju.
One se nalaze na dubini od 3.800 metara, pod nezamislivim pritiskom, ali su i dalje tamo – i to zapečaćene.
Kako je to moguće? Ovo pitanje fascinira naučnike i istoričare, a debata je ponovo pokrenuta nakon tragične implozije podmornice “Titan” u junu 2023. godine.
Mnogi su se tada zapitali: “Ako se visokotehnološko plovilo trenutno raspalo pri spuštanju, kako je moguće da obična staklena flaša ostane čitava?”.
Odgovor leži u kombinaciji fizike, mehanike i malo sreće.
Zašto nije došlo do implozije?
Implozija se dešava kada je spoljašnji pritisak na objekat znatno veći od unutrašnjeg, što uzrokuje urušavanje strukture prema unutra kako bi se pritisak izjednačio.
Dijelovi “Titanika” pretrpjeli su upravo ovaj fenomen. Ipak, flaše šampanjca imale su važnu prednost.
Ugljen-dioksid unutar flaše stvara unutrašnji pritisak od oko šest bara, što je ekvivalent pritisku na 60 metara dubine.
Moderne boce šampanjca dizajnirane su da izdrže čak do 20 bara. Zbog toga su, u prvim fazama potonuća, flaše bile u manjoj opasnosti od drobljenja nego što bi se to očekivalo. Međutim, na dnu okeana pritisak dostiže nevjerovatnih 381 bar, što nijedna staklena flaša ne bi mogla da izdrži sama po sebi. Tu na scenu stupa pluta (vinski čep).
Kako su flaše očuvane?
Naučnici vjeruju da je tokom potonuća broda 1912. godine došlo do popuštanja zaptivki. Voda je polako počela da prodire kroz čep, čime je unutrašnji pritisak u flaši postepeno izjednačen sa spoljašnjim pritiskom okeana.
Na Titaniku su bila četiri čovjeka iz BiH, niko od njih nije preživio
Na taj način, staklo nije moralo da trpi razliku u pritisku koja bi ga zdrobila, već je ostalo očuvano.
Iznenađujuće, ali sadržaj možda nije potpuno uništen. Godine 1998. sa jednog švedskog teretnog broda, potopljenog 1916. godine, izvučeno je 2.000 flaša šampanjca Heidsiek & Co. Monopole iz 1907. godine.
One su bile 82 godine u skoro identičnim uslovima kao i one na “Titaniku”.
“Titanik” potonuo na dno Atlantskog okeana. Foto Tanjug/AP
Tadašnji stručnjaci su izjavili da je vino zadržalo “impresivnu ravnotežu i prelijepu zlatnu nijansu”, dok je gaziranost ostala primjetna.
Izgleda da apsolutni mrak i konstantna temperatura morskog dna stvaraju idealne uslove za prirodno starenje vina, čineći olupinu “Titanika”, u teoriji, najboljim vinskim podrumom na svijetu.
