Tvrdnje pripadnika “bejbi bum” generacije da mladi danas ne žele da rade možda ipak imaju osnova, pokazuju novija istraživanja institucija poput Chartered Management Institute (CMI), koja ukazuju na to da generacija Z možda ipak nije dovoljno pripremljena za ulazak na tržište rada.
Nekoliko rukovodilaca velikih kompanija, među kojima su “Booking Holdings” i “Whole Foods”, već je ukazalo na ovaj problem, prenosi Euronews.
Glen Fogel, izvršni direktor kompanije “Booking Holdings”, rekao je 2024. godine da je mlađim zaposlenima možda potrebno više obuke i usmjeravanja kako bi razumijeli način na koji su savremena radna mjesta organizovana i šta se od njih očekuje.
Slično tome, izvještaj “Chartered Management Institutea” objavljen u julu ove godine pokazao je da samo šest odsto menadžera smatra da su mladi koji tek počinju karijeru spremni za radno okruženje.
To je u suprotnosti sa stavom 45 odsto pripadnika generacije Z, koji vjeruju da već posjeduju potrebne vještine.
“Previše mladih ljudi završava obrazovanje sa ambicijom, talentom i potencijalom, samo da bi otkrili da nisu pripremljeni za realnost radnog mjesta, kao ni da menadžeri odgovorni za njihovu podršku nisu dovoljno osposobljeni za tu ulogu”, rekla je u izvještaju izvršna direktorka CMI-ja En Frenk.
“Ako želimo da se uhvatimo u koštac sa nezaposlenošću mladih, unaprijedimo produktivnost i izgradimo novu generaciju lidera, moramo da prestanemo da tretiramo spremnost mladih za svijet rada kao problem nekog drugog. Vlada, obrazovne institucije i poslodavci – svi imaju svoju ulogu”, dodala je ona.
Studija koju je 2024. godine sprovela “Hult International Business School”, a koja je obuhvatila 800 lidera u oblasti ljudskih resursa, pokazala je da bi, umjesto zapošljavanja osobe koja je tek završila fakultet, 37 odsto ispitanih rukovodilaca radije prepustilo posao robotu ili vještačkoj inteligenciji, dok bi 45 odsto prije angažovalo frilensera.
Oko 30 odsto rukovodilaca takođe je navelo da bi radije ostavilo radno mjesto upražnjeno nego zaposlilo osobu koja je tek završila fakultet.
Koje poslovne vještine nedostaju generaciji Z?
Prema istraživanju “Hult International Business School”, najveći nedostatak među većinom mlađih radnika jeste otpornost, odnosno sposobnost da se nose sa pritiskom, izazovima i neuspjehom.
Čak 91 odsto menadžera navelo je da ovaj nedostatak već počinje da utiče i na radni učinak.
Oko 98 odsto lidera u oblasti ljudskih resursa takođe je istaklo komunikaciju kao jednu od ključnih vještina koje mlađi radnici treba da donesu sa sobom na posao, dok je 93 odsto njih naglasilo značaj radoznalosti i spremnosti na učenje.
Za 92 odsto HR lidera, glavna vještina koja nedostaje jeste sposobnost saradnje, dok je 90 odsto njih ukazalo na nedostatak kreativnosti. Oko 87 odsto HR lidera smatra da pripadnicima generacije Z nedostaje kritičko razmišljanje.
Prema istraživanju “Chartered Management Institute (CMI)”, samo jedan od 10 menadžera, odnosno 12 odsto njih, rekao je da mladi zaposleni u njihovim kompanijama napreduju onako kako se očekuje.
Kada mladi zaposleni ne napreduju očekivanim tempom ili ne prođu probni period, pored nedostatka otpornosti, među glavnim razlozima navode se nedostatak motivacije, neprimjereno ponašanje ili nedostatak profesionalnog ophođenja na radnom mjestu, kao i kašnjenje i loše upravljanje vremenom.
Oko 97 odsto HR lidera koji su učestvovali u istraživanju “Hult International Business School” takođe je navelo da je važno da novi zaposleni imaju dobro osnovno znanje iz oblasti povezanih sa tehnologijom, poput vještačke inteligencije, informacionih tehnologija i analize podataka.
Međutim, samo 20 odsto ljudi koji su nedavno završili fakultet smatra da posjeduje takvo znanje.
Zašto generacija Z više ne želi da radi?
Iako su zabrinutosti poslodavaca u vezi sa vještinama mladih možda opravdane, pripadnici generacije Z suočavaju se i sa potpuno drugačijim uslovima na tržištu rada u odnosu na prethodne generacije.
Neki od njih odrastali su gledajući roditelje koji su decenijama radili na istom poslu, dok su njihovi roditelji ili bake i deke mogli da kupe ili izgrade kuću, zasnuju porodicu i dočekaju penziju sa samo jednim prihodom u domaćinstvu.
Nasuprot tome, tržište rada na koje su zakoračili nepovratno je promijenjeno nakon pandemije.
Većina poslodavaca i dalje pokušava da pronađe ravnotežu između dva ekstrema – obavezog povratka zaposlenih u kancelarije i potpunog rada na daljinu, uz sve veću popularnost rada sa različitih lokacija i digitalnog nomadstva.
Danas mnogi milenijalci i pripadnici generacije Z iskreno osjećaju da će možda morati da rade cijelog života i da nikada neće moći da priušte penziju.
Prema nedavnom istraživanju organizacije “People’s Pension”, 12 odsto, odnosno oko 2,2 miliona mladih odraslih osoba u Velikoj Britaniji, u potpunosti je prestalo da štedi za penziju jer vjeruju da će morati da rade zauvijek.
Mnogi takođe smatraju da možda nikada neće moći da kupe svoj dom ili da priušte velike životne korake, poput vjenčanja, prenosi Euronews Srbija.
Kada se tome pridodaju sve učestaliji otkazi u tehnološkom sektoru, globalne geopolitičke tenzije, ratovi i ekstremne vremenske nepogode, nije iznenađujuće što sve više pripadnika generacije Z više nije naročito motivisano za rad.
Mnogi mlađi ljudi takođe su gledali svoje roditelje kako se suočavaju sa sagorijevanjem na poslu, toksičnim radnim okruženjem ili karijerama koje godinama stagniraju, uprkos tome što su decenijama pristajali na gotovo sve zahtjeve poslodavaca.
To je dovelo do velikih promjena u njihovom odnosu prema poslu, očekivanjima i granicama koje postavljaju na radnom mjestu.
To može da znači sve – od odbijanja da preuzmu dodatni, neplaćeni posao zarad navodnog “sticanja iskustva i vidljivosti”, pa do odlaska iz kancelarije na vrijeme, umjesto pristajanja na bezbrojne prekovremene sate.
Da li su fakulteti djelimično krivi za ovaj jaz u vještinama?
Iako su kompanije danas sve opreznije kada je riječ o zapošljavanju mlađih radnika, značajan dio odgovornosti mogao bi da bude i na fakultetima i aktuelnim programima osnovnih studija.
Oko 90 odsto HR lidera koji su učestvovali u istraživanju “Hult International Business School” smatra da bi fakulteti trebalo da studentima obezbijede lične karijerne i razvojne savjetnike ili mentore, koji bi im pomogli da se pripreme za svijet rada.
Međutim, samo 36 odsto studenata smatra da je dobilo takvu podršku.
Slično tome, 91 odsto lidera ocijenilo je da je važno da studenti budu izloženi globalnim perspektivama kroz raznoliko studentsko i nastavničko okruženje, dok je samo 39 odsto studenata navelo da je imalo takvo iskustvo.
Više od 90 odsto lidera takođe je naglasilo značaj toga da fakulteti uvedu pristup učenju zasnovan na rešavanju konkretnih izazova, kako bi studenti bili osposobljeni za bolje rješavanje stvarnih poslovnih problema.
Istaknuta je i važnost timskog rada, kao i razvijanja osnovnih poslovnih znanja koja poslodavci danas traže.
Međutim, manje od polovine mladih radnika smatra da je ove vještine steklo tokom studiranja.
“Tradicionalni programi osnovnih studija nisu pratili razvoj globalnog tržišta rada, a jaz između onoga što se predaje i onoga što poslodavcima zaista treba postao je sve očigledniji”, rekao je Martin Boehm, izvršni potpredsjednik i globalni dekan programa osnovnih studija na Hultu, navodi se u izvještaju.
“Škole moraju da pripremaju studente na nove načine, sa fokusom na razvijanje vještina i načina razmišljanja koji su potrebni za kontinuirano učenje u svijetu koji se ubrzano mijenja”, dodao je on.
Džejson Dezenc, direktor ljudskih resursa kompanije “Toshiba”, takođe je istakao da fakulteti i kompanije podjednako moraju najprije da nauče mlade ljude šta posao zapravo podrazumijeva, prenosi Business Insider.
To uključuje upoznavanje sa očekivanjima na radnom mjestu, načinima komunikacije i socijalizacije sa kolegama, kao i korišćenjem tehnologije, poput vještačke inteligencije, za unapređivanje postojećih poslovnih procesa.
