Lubenica je voće koje je pravi sinonim za ljeto: slatka, sočna i crvena, uvijek je dobrodošla na pikniku, roštilju ili ljetnjem koktel-partiju.
Međutim, da biste zaštitili sebe, svoju porodicu i goste od neprijatnih posljedica ljetnjeg uživanja – konkretno, trovanja hranom – ne preskačite jedan važan korak prije nego što lubenicu isječete.
“Obavezno operite lubenicu prije nego što je isječete!”, upozorava dr Darin Detvajler, stručnjak za bezbjednost hrane i profesor na Nortistern univerzitetu. Iako vam možda nikada nije palo na pamet da operete voće čiju koru ne jedete, ovaj savjet ima više nego smisla.
Lubenice rastu na zemlji, što znači da su izložene prašini, blatu, nečistoj vodi, pa i kompostu upitnog kvaliteta. Nakon berbe, dodatno se kontaminiraju tokom skladištenja, transporta i rukovanja – od njive do supermarketa, pa do vaše kuhinje.
Do trenutka kada kupite lubenicu koja lijepo “zvoni”, vjerovatno ju je dodirnulo više desetina ljudi – od kojih neki možda imaju kućne ljubimce, nisu oprali ruke nakon toaleta ili su se češkali po nosu neposredno prije toga.
“Ne znate gdje su bile ruke tih ljudi prije nego što su dotakli lubenicu koju planirate da pojedete”, naglašava dr Detvajler.
“Kada presječete neopranu lubenicu, sječivo noža prenosi sve te bakterije s kore direktno na unutrašnjost ploda. Tako se u vaš organizam unose salmonele, listerije, Ešerihija koli i druge bakterije koje mogu izazvati ozbiljne zdravstvene probleme”, kaže dr Detvajler.
Simptomi trovanja hranom najčešće uključuju mučninu, povraćanje i proliv, koji se javljaju u roku od nekoliko sati ili dana nakon konzumacije i mogu potrajati više dana.
Lubenica se jede sirova, što znači da nema termičke obrade koja bi uništila bakterije. Zato je pranje kore jedini efikasan način da spriječite njihovo unošenje u organizam.
“Operite lubenicu prije nego što je isječete”, savjetuje dr Detvajler – i time ćete ukloniti potencijalne kontaminante s kore prije nego što dospiju do sočne unutrašnjosti.
Ovaj savjet ne odnosi se samo na lubenicu. Dinja, sa svojom hrapavom korom, još je podložnija zadržavanju bakterija.
“Dinja zahtjeva još temeljnije pranje, jer se na hrapavoj površini još lakše zadržavaju bakterije”, kaže dr Detvajler. Takođe savjetuje da se lubenica ili dinja, nakon što se operu i isijeku, odmah pojedu ili spreme u frižider najkasnije u roku od dva sata (još ranije ako je napolju vruće). To sprečava plod da dospije u tzv. “rizičnu temperaturnu zonu” od 5 do 60 °C, u kojoj se bakterije brzo razmnožavaju.
Isječenu lubenicu treba čuvati u zatvorenoj posudi u frižideru, na temperaturi nižoj od 4 °C i pojedite je u roku od 3 do 4 dana, kako biste spriječili dalje razmnožavanje bakterija.
