U Domu Jevrema Grujića u Svetogorskoj ulici u Beogradu do 27. marta traje izložba o damama koje su prve imale diplome, slikale, pisale i borile se za bolji položaj žena u patrijarhalnom srpskom društvu.
Milica Stojadinović Srpkinja (1828-1878) bila je prva srpska pesnikinja, koju je Vuk Stefanović Karadžić zvao „moja kći iz Fruške”, a Njegoš za nju rekao čuveno: „Ja pojeta, ona pojeta, da nijesam kaluđer, eto kneginje Crnoj Gori”. Pored čuvene lepote, krasio ju je i veliki patriotizam te se potpisivala kao Srpkinja. Smatra se i prvom srpskom ratnom dopisnicom. Kažu da je bila zaljubljena u Ljubomira Nenadovića i odbijala mnoge prosce zbog čega je ostala neudata. Na slici: tablotipija i fotografija koju je izradio Anastas Jovanović, a čuva se u Muzeju grada Beograda.
Servis za doručak za dvoje Mine Karadžić, udatoj Vukomanović. Mina Karadžić (1828-1894) autorka je najznačajnijeg Spomenara u srpskoj istoriji koji je ostao kao važno svedočanstvo kulturne elite 19. veka. Bila je izuzetno obrazovana i govorila nekoliko jezika. Ćerka Vuka Karadžića družila se sa Milicom Stojadinović, a bila je i inspiracija za pesmu Branka Radičevića „Pevam danju, pevam noću”.
Slikarka Poleksija Todorović (1848-1939) bila je prva žena koja je oslikala ikonostas i zajedno sa mužem radila portrete – o figuru, ona detalje. Bila je jedna od najobrazovanijih Beograđanki svog vremena, govorila italijanski i nemački, a u Zavodu za mlade devojke iz uglednih kuća učila je književnost, istoriju, crtanje, klavir i ručni rad. Fotografije Poleksije Todorović kao devojčice (u desnom uglu) i žene (gore levo), dole sa porodicom suprugom Stevom Todorovićem i ćerkom Ljubicom.
Draga Ljočić (1855-1926) bila je prva doktorka nauka u Srbiji i prva žena koja je upisala fakultet u vreme kad su oni bili rezervisani za muškarce. Zbog zahteva da ima istu platu kao muške kolege, zauvek je izgubila državnu službu. Kao lekarka učestvovala je u više ratova i imala čin poručnika. Deo izložbene postavke je i knjiga Gajenje male dece, koju je prevela sa ruskog. Na slici Reljef, rad Đorđa Zečevića u gipsu.
Beta Vukanović (1872-1972) bila je jedna od prvih srpskih karikaturistkinja. Sa suprugom Ristom pokrenula je prvu slikarsku školu, a u Srbiju donela duh evropskog slikarstva tokom karijere duge 75 godina. Rođena Nemica zaljubila se u srpskog slikara Ristu i posle venčanja stigla u Beograd. Njihova kuća u Kapetan Mišinoj ulici 13 bila je prva sa oslikanom fasadom. Na slici Betine karikature gore desno Valcer, dole – Veliki i mali i u sredini karikatura Uroša Predića.
Nadežda Petrović (1873-1915) bila je mnogo toga – srpska slikarka, dobrotvorka, žustra govornica, novinarka, fotoreporterka, bolničarka i heroina Prvog svetskog rata. Sa četkicom se družila i na frontu. Na slici Žena sa detetom, ulje na platnu,1905.
Na slici je pisaća mašina Isidore Sekulić (1877-1958) prve žene akademika u Srbiji. Ona je govorila šest jezika, a zbog kritike Milovana Đilasa spalila je započeto delo, koje i danas ostalo pod velom tajne. Kao diplomirana matematičarka i doktorka filozofije, srpsku istoriju zadužila je književnim radom. Bila je članica Međunarodne organizacije pisaca PEN i Antifašističkog fronta žena.
Osnovna škola kod Saborne crkve, danas škola „Kralj Petar Prvi”, projekat je prve diplomirane arhitektkinje u Beogradu Jelisavete Načić (1878-1955). Pored ove prve savremene školske zgrade, uređivala je Kalemegdan, projektovala crkvu Aleksandra Nevskog, kao i prvi kompleks radničkih stanova u Beogradu. Na obrazovanje potrošila je ceo miraz. Bila je zatočena u austrougarskom logoru Nežider gde upoznaje Luku Lukaja, albanskog intelektualca, sa kojim je dobila ćerku po izlasku na slobodu.
Marija Maga Magazinović Gezeman (1882-1968) u Beogradu je otvorila prvu školu plesa, koja je izrodila i Luja Daviča. Zvali su je srpska Isidora Dankan. Bila je profesorka, pedagoškinja i prevoditeljka. Prva je žena studentkinja Pravnog fakulteta koji se smatrao bastionom muškosti i prva novinarka u tek osnovanoj Politici, gde je uređivala Ženske strane i pisala o važnosti obrazovanja žena, kao i prva bibliotekarka. Na slici je njena plesna grupa i Maga Magazinović u sredini.
Vidosava Kovačević (1889-1913) za samo 24 godine života imala je osam godina slikarskog staža i prešla stvaralački put od realizma do impresionizma i ekspresionizma, ostavivši značajnu zaostavštinu uprkos tragičnoj sudbini. Tokom Balkanskih ratova izgubila je brata, a zatim umrla od tuberkulosze. Na slici dva njena portreta, ulje na platnu.
Filozofkinja Anica Savić Rebac (1982-1953) sa samo 12 godina prevela je Bajrona, a aktivno se dopisivala sa nekim od najvećih pisaca 20. veka, poput Tomasa Mana, čija dela je takođe prevodila. Uz Isidoru Sekulić i Kseniju Atanasijević bila je najučenija srpska žena. Jovan Dučić je s pravom ocenio da će njeno delo kritika prećutati, samo zato što, kako kaže, „ne znam ko bi umeo da o tome kaže pravu reč”. Usled nemanja posla, sa suprugom je neko vreme živela u učionici Filozofskog fakulteta, iz kog su rano ujutro izlazili. Na slici njen prevod Lukrecija „O prirodi stvari” i posveta Isidori Sekulić.
Slikarka Zora Petrović (1894-1962) studirala je umetnost, uprkos protivljenju roditelja. Uspela je ne samo da diplomira, već da ima 12 samostalnih izložbi, bila je deo umetničkog udruženja LADA. U vreme socijlaizma njene slike nisu otkupljivane i iznenada je penzionisana. Tek posle jednog članka u novinama 1951. koji je njeno delo povezao sa srednjevekovnim slikarstvom, vraća se na scenu. Od sledeće godine postala je profesorka na Akademiji likovnih umetnosti. Na slici u ateljeu tokom četrdesetih godina.
Jedna od najpoznatijih i najvećih srpskih pesnikinja Desanka Maksimović (1898-1993) negodovala je kada je čula da joj u Valjevu podižu spomenik, pa su morali da joj objasne kako je posvećen poeziji, a da samo ima njen lik. Na slici šešir iz Francuske, sat i perle poete, koja je za života dobila i mnogo nagrada za objavljenih oko 50 knjiga poezije i proze.
Leposava Bela Pavlović (1906-2004) bila je slikarka, profesorka, prevoditeljka. Njen stan i atelje u Jevremovoj ulici opljačkani su 1996. i tada su odenta mnoga značajna dela. U mladosti je bila dvorska dama i bliska prijateljica kraljice Marije Karađorđević, sa kojojm se sprijateljila dok je živela u Bukureštu i studirala Likovnu akademiju i rumunski jezik.
Slikarka, pesnikinja i modna dizajnerka Milena Pavlović Barili (1909-1945) jeedina je Srpkinja koja je uradila naslovnu stranu magazina Vog. Na slici Model plave večernje haljine, 1. april 1940. Tokom svega 36 godina živela je u Beogradu, Rimu, Londonu, Parizu i Njujorku. Njenu prvu inostranu izložbu, održanu u Londonu, najavio je čuveni magazin Tajms.
Dela prve srpske kompozitorke Ljubice Marić (1909-2003) izvodili su najveći svetski orkestri i bila je prva žena koja je dirigovala Simfonijskim orkestrom Češkog radija. Dobitnica je brojnih nagrada i priznanja, a dopisna članica SANU postala je 1963, a redovna 1981. Na slici njen portret Nikole Beševića iz 1927.
Ljubica Cuca Sokić (1914-2009) crtanje je učila od Zore Petrović, sa kojom se kasnije i sprijateljila i nasledila njen atelj u zgradi Kolarčeve zadužbine. Na akademiji ju je podučavala i Beta Vukanović. kasnije boravi u Parizu u vreme Braka, Pikasa i Matisa, ali se vraća u zavičak – na Dorćol. Na slici Kompozicija Konj za ljuljanje, tempera na papiru.
Soja Jovanović (1922-2002) prva je filmska, pozorišna i televizijska rediteljka u Srbiji. Režirala je prvi dugometražni film u boji „Pop Ćira i pop Spira” i prvu predstavu posle Drugog svetskog rata. Deda-stric ove Beograđanke bio je čuveni slkar Paja Jovanović. Na slici bista Soje Jovanović, rad Dušana Jovanovića.
