Iako se kalcijum najčešće povezuje sa zdravljem kostiju, njegova uloga u organizmu mnogo je šira.
Kalcijum je neophodan za pravilan rad mišića, nerava i srca. Ipak, mnogi ljudi ga ne unose u dovoljnim količinama.Istraživanja pokazuju da veliki dio populacije ne unosi preporučene dnevne količine kalcijuma. Organizam često šalje suptilne znakove upozorenja mnogo prije nego što dođe do ozbiljnijih problema, poput preloma kostiju.
Kalcijum je najzastupljeniji mineral u ljudskom tijelu.
“On je ključan za izgradnju i održavanje jakih kostiju i zuba, ali takođe podržava rad mišića, prenos nervnih impulsa, zgrušavanje krvi i oslobađanje hormona”, objašnjava nutricionistkinja Roksana Ehsani.
Grčevi u mišićima
Učestali grčevi mogu biti znak da ne unosite dovoljno kalcijuma.
“Kalcijum je neophodan za pravilno stezanje mišića, pa ukočenost ili grčevi mogu ukazivati na njegov nedostatak”, navodi nutricionistkinja Elizabet Vord.
Kalcijum djeluje kao elektrolit važan za funkcionisanje nerava i mišića. Kada nivo kalcijuma u krvi opadne, nervi mogu postati preosjetljivi, što izaziva grčeve i trzaje mišića.
Problemi sa zubima
Ako u posljednje vrijeme imate više problema sa zubima, možda bi trebalo da provjerite unos kalcijuma.
“Ako neko ima loše oralno zdravlje, na primjer krhke zube, oslabljene korijene ili iritirane desni, moguće je da ne unosi dovoljno kalcijuma”, kaže Ehsani.
Oko 95 odsto mase zuba čini kalcijum-fosfat, mineral koji im daje čvrstinu. Dugotrajan nedostatak kalcijuma može narušiti zdravlje zuba i usne duplje.
Ako primjećujete povećanu osjetljivost zuba, česte kvarove ili nelagodnost prilikom žvakanja, posavjetujte se sa stomatologom.
Utrnulost i trnci
“Kalcijum učestvuje u radu nervnog sistema, pa pri njegovom nedostatku možete osjetiti trnce u rukama, nogama ili oko usana. Utrnulost i peckanje spadaju među najčešće znakove niskog nivoa kalcijuma”, objašnjava Vord.
Pošto kalcijum pomaže u prenosu električnih signala između nervnih ćelija, njegov manjak može dovesti do poremećaja u komunikaciji nerava, što izaziva osjećaj peckanja, trnjenja ili utrnulosti.
Usporen rad srca
Kalcijum ima važnu ulogu u održavanju ravnoteže tečnosti u organizmu i pravilnom radu srca.
“Normalan srčani ritam zavisi od adekvatnog nivoa kalcijuma, a usporen rad srca i nizak krvni pritisak mogu biti simptomi hipokalcemije”, ističe Vord.
Drugim riječima, nedovoljan unos kalcijuma može poremetiti električne impulse koji regulišu rad srca, što potencijalno može dovesti do bradikardije (usporenog rada srca) ili hipotenzije (niskog krvnog pritiska).
Česte povrede i prelomi kostiju
Smanjenu gustinu kostiju nije lako primijetiti bez pregleda, ali ona može biti važan pokazatelj dugotrajnog nedostatka kalcijuma.
“Do gubitka koštane mase dolazi kada organizam uzima kalcijum iz kostiju kako bi održao njegov nivo u krvi. U kostima se nalazi čak 99 odsto ukupnog kalcijuma u tijelu”, objašnjava Vord.
Kada unos kalcijuma nije dovoljan tokom dužeg perioda, posljedice mogu biti oslabljene kosti i češći prelomi.
“Kod sportista i fizički aktivnih osoba učestali stres prelomi ili povrede kostiju mogu biti znak da organizam ne dobija dovoljno kalcijuma za održavanje njihove čvrstine”, dodaje Ehsani.
Kako povećati unos kalcijuma?
Mliječni proizvodi spadaju među najbogatije izvore kalcijuma, ali postoje i druge opcije za one koji ih ne konzumiraju.
U ishranu možete uključiti:
- obogaćene sokove od pomorandže,
- sojino mlijeko,
- integralne žitarice,
- tofu,
- sardine i losos iz konzerve.
Po potrebi, dodaci ishrani mogu poslužiti kao dodatna podrška. Organizam najbolje apsorbuje kalcijum u dozama do 500 mg odjednom, a preporučuje se izbor preparata koji sadrže i vitamin D, jer on poboljšava njegovu apsorpciju.
