Nekoliko suza bi jednog dana moglo otkriti važne tragove o neurološkom zdravlju osobe.
Istraživači, koji su objavili rad u žurnalu ACS Omega, razvili su niskobudžetni elektrohemijski senzor dizajniran da detektuje dopamin, neurotransmiter uključen u pokret, učenje, motivaciju i emocionalnu regulaciju, piše EurekAlert.
Testirali su uređaj koristeći vještačke ljudske suze, pri čemu je on precizno detektovao širok opseg koncentracija dopamina. Ova tehnologija bi mogla da podrži razvoj novih alata za praćenje Parkinsonove bolesti i drugih stanja povezanih sa atipičnim nivoima dopamina.
“Kreiranjem ovog senzora, cilj nam je da olakšamo ultra-rano otkrivanje neuroloških poremećaja, stvarajući prilike za kliničke intervencije prije nego što se ispolje glavni simptomi”, rekao je dopisni autor Neftali Lenjin Viljareal Karenjo.
Zašto je dopamin važan za dijagnostiku
Promjene u nivoima dopamina – bilo da su viši ili niži od normalnih – povezane su sa neurološkim i psihijatrijskim stanjima.
Na primjer, kod Parkinsonove bolesti, koncentracije dopamina imaju tendenciju opadanja. Trenutne metode praćenja, kao što su uzorci krvi, analiza urina ili implantirani uređaji, zahtijevaju vrijeme ili invazivne procedure. Kao alternativa, suze bi mogle biti izvor zdravstvenih informacija jer se mogu prikupiti brzo i bezbolno. Zato su Karenjo i njegove kolege napravili i testirali senzor kako bi istražili da li suze mogu pružiti neinvazivan način za praćenje nivoa dopamina, prenosi Telegraf.rs.
Kako funkcioniše novi senzor
Da bi kreirali senzor, istraživači su koristili laser kako bi dijelove tankog plastičnog filma pretvorili u električno provodljiv grafen. Uređaj, veličine otprilike poštanske marke, proizvodi električni signal kada dopamin reaguje sa grafenom. U laboratorijskim testovima, istraživači su dodali dopamin u vještačke ljudske suze i mjerili performanse senzora. Senzor je precizno detektovao nivoe dopamina, uključujući koncentracije slične onima koje su ranije zabilježene u suzama osoba sa Parkinsonovom bolešću, i zadržao je svoju efikasnost čak i u prisustvu drugih jedinjenja koja se uobičajeno nalaze u suzama.
“Naš senzor može da detektuje dopamin od nivoa koji su znatno ispod zdrave osnovne vrijednosti pa sve do tri puta viših nivoa”, rekao je koautor Lukas Mingini Gonsalves.
“Ova sposobnost osigurava da se početni pad dopamina kod osobe može identifikovati u ranoj fazi, što je ključno za omogućavanje pravovremenih, proaktivnih terapijskih intervencija”, dodao je on.
Istraživači navode da njihovi nalazi postavljaju temelj za buduće studije koje će koristiti uzorke ljudskih suza i da će im pomoći da razviju uređaje za brzu dijagnostiku (point-of-care) koji prate neurološke biomarkere putem jednostavnog uzorka suza.
